باب الشين شاذان بن جبرئيل بن إسماعيل بن أبي طالب القمي « 1 » نزيل مهبط وحى اللّه ، و دار هجرة رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . شيخ اجل ابو الفضل سديد الدين ثقهء فقيه عالم عظيم الشأن جليل القدر صاحب رساله ازاحة العلة فى معرفة القبله كه علّامه مجلسى تمام آن را در بحار الأنوار درج فرموده و كتاب فضائل « 2 » معروف داير و مختصر آن موسوم به روضه و غيرذلك .

--> ( 1 ) . امل الآمل ، ج 2 ، ص 130 ؛ بهجة الآمال ، ج 3 ، ص 92 ؛ روضات الجنات ، ج 4 ، ص 23 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 479 ؛ و خاتمة مستدرك ، ج 3 ، ص 33 ؛ الذريعه ، ج 1 ، ص 527 و ج 16 ، ص 250 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، ش 71 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 9 ، ص 7 ؛ الاجازة الكبيره ، ص 14 ؛ تعليقهء امل الآمل ، ص 161 ؛ رياض العلماء ، ج 3 ، ص 5 ( 2 ) . بدان كه در كتاب فضائل شيخ مذكور ، نوادر اخبار مناقب و معجزات طريفه است ، مانند حديث مفاخرت حضرت زهرا و أمير المؤمنين در محضر رسول خدا - صلوات اللّه عليهم ، و مفاخرت امام حسين عليه السّلام با پدر بزرگوارش در محضر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، حديث تكلم حضرت سليمان با اموات در مرض موت خويش در مداين ، حديث « ما كتب على ابواب الجنة و النار من الحكم و المواعظ » إلى غيرذلك . و در بحار الأنوار از اين كتاب ، بسيار نقل مىكند و رمز آن « يل » است و هركجا ذكر مىكند با « فض » ذكر مىكند كه اشاره باشد به كتاب فضايل لبعض علمائنا و ظاهرا فيض نيز همان فضايل شاذان مذكور باشد ، نسخه‌اش تفاوت داشته باشد با نسخهء « يل » علّامه مجلسى توهّم فرموده كه دو نسخه است ، چنان‌كه صاحب روضات الجنات در ترجمهء شيخ مذكور به اين مطلب اشاره كرده و فرموده من در كتابخانه آن مرحوم آن نسخه را ديدم ، يعنى نسخه « فض » را و خط آن بزرگوار هم در پشت آن بود و من چون نگاه كردم دو نسخه را متحد و از يك مصنف ديدم - انتهى . و بدان كه اين فضائل غير از فضائل ابن شاذان است چه آن‌كه آن رساله كوچكى است مشتمل بر صد منقبت از مناقب أمير المؤمنين عليه السّلام به طرق عامه كه جمع كرده آن را شيخ عالم فاضل جليل ابو الحسن محمد بن على بن الحسن بن شاذان كوفى قمى معروف به ابن شاذان كه يكى از مشايخ طوسى است و شيخ جعفر بن قولويه قمى خالوى والدهء او است